
İş güvenliği risk değerlendirmesi nasıl yapılır?
ISO 45001 risk değerlendirmesi; tehlikelerin sistematik tanımlanması, her tehlikenin İSG riskinin (olasılık × şiddet) belirlenmesi, kontrol hiyerarşisine göre önlemlerin planlanması ve çalışan katılımıyla doğrulanması adımlarıyla yapılır. Rutin dışı işler ve acil durumlar da kapsanır.
“Risk değerlendirme tablomuz var ama saha bambaşka işliyor.” İSG denetimlerinde en sık duyduğumuz cümle bu. Kâğıt üstünde duran bir değerlendirme ne çalışanı korur ne denetimi geçirir. Aşağıda sahayı gerçekten yansıtan bir ISO 45001 risk değerlendirmesini anlatıyoruz.

Tehlike, zarar verme potansiyeli olan kaynak veya durumdur (yüksekte çalışma, hareketli makine); risk ise bu tehlikenin zarara yol açma olasılığı ile şiddetinin birleşimidir. Tehlike “ne”, risk “ne kadar olası ve ağır” sorusudur.
Bu ayrım yapılmadığında tablo tehlike listesi ile risk puanını karıştırır ve denetimde tutarsız bulunur. Önce tehlikeyi net tanımlamak doğru risk puanının ön şartıdır.

Süreç; işlerin ve görevlerin listelenmesi, her görev için tehlike tanımlama, mevcut önlemlerle riskin puanlanması, kontrol hiyerarşisine göre ek önlem planlanması ve kalan riskin yeniden değerlendirilmesiyle yürür.
Kontrol hiyerarşisi en etkili önlemden en zayıfa doğru bir sıralamadır: eleme, ikame, mühendislik kontrolleri, idari kontroller ve kişisel koruyucu donanım. ISO 45001 riskleri bu sırayı gözeterek azaltmayı ister.
KKD en son çaredir çünkü tehlikeyi ortadan kaldırmaz, çalışanı yalnızca kısmen korur. Üst basamakları değerlendirmeden KKD’ye atlamak denetimde zayıf görünür.
Evet; ISO 45001 risk değerlendirmesinin çalışanların görüş ve katılımıyla yapılmasını şart koşar. Sahadaki tehlikeleri en iyi işi yapan kişi bildiği için katılım, değerlendirmenin gerçekçiliğini doğrudan belirler.
Katılımı kayıt altına almak (toplantı, saha turu, öneri formu) hem sistemi güçlendirir hem denetimde somut kanıt sağlar.
Görev bazlı tehlike envanterinizi sahada çıkarıyor, risk puanlama yönteminizi kuruyor, kontrol hiyerarşisine uygun önlem planını ve çalışan katılım kayıtlarını birlikte oluşturuyoruz.
Durumunuzu birkaç dakikada konuşalım; size özel süre ve yol haritası çıkaralım.
Hayır. Tehlike zarar potansiyeli olan kaynaktır; risk ise zararın olasılığı ile şiddetinin birleşimidir.
İşveren sorumluluğunda, İSG profesyoneli ve sahadaki çalışanların katılımıyla yapılır.
Belirlenen periyotlarda ve iş, ekipman, kaza ya da mevzuat değişiminde yenilenir.
Tehlikeyi ortadan kaldırmaz, yalnızca çalışanı kısmen korur; önce eleme ve ikame denenir.
Evet; bakım, arıza ve acil durumlar gibi rutin dışı işler ayrıca değerlendirilir.