Anasayfa›Hizmetler›Çevre ve İş Güvenliği›İş Ekipmanları Periyodik Kontrolü: Süreler, Yetkili Kişi ve Denetimde İstenen Kayıtlar
İş ekipmanları periyodik kontrolü ne sıklıkla yapılmalı?
Aksi belirtilmedikçe genel kural yılda bir keredir. Basınçlı kaplar ve kaldırma ekipmanları yılda bir, taşınabilir yangın söndürücüler altı ayda bir, elektrik tesisatı ve topraklama yılda bir kontrol edilir. Üretici kılavuzu veya standart daha kısa bir süre öngörüyorsa, kısa olan süre esas alınır.
Periyodik kontrol dosyaları, İSG denetimlerinde en hızlı açığın çıktığı yerdir; çünkü çoğu işletme kontrolü yaptırır ama kimin yaptırdığını sorgulamaz. Raporun altındaki imzanın yetki kapsamı, raporun kendisinden daha belirleyicidir.
İş ekipmanları periyodik kontrolleri, ekipman türüne göre makine, elektrik, inşaat veya metalurji mühendisi ya da ilgili teknik öğretmen/tekniker tarafından yapılır. Kontrolü yapan kişinin Bakanlık kayıt numarası bulunmalıdır. Ekipman türü ile kontrolörün yetki alanı örtüşmüyorsa rapor geçersiz sayılır.
Sahada en sık görülen hata, forklift ile kompresörün aynı raporda ve tek bir imzayla toplanmasıdır. Kaldırma ekipmanı ile basınçlı kap farklı disiplinlerdir; denetimde bu tek satır uygunsuzluk olarak kayda geçer.
Kapsam, İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği ekinde tanımlıdır. Basınçlı kaplar, kaldırma ve iletme ekipmanları, tesisatlar ve tezgâhlar bu kapsamdadır. Ofis ekipmanları kapsam dışıdır, ancak kompresör, hidrofor, asansör ve yangın tesisatı çoğu işletmede gözden kaçar.
Ekipman derhal kullanımdan alınır, etiketlenir ve raporda belirtilen eksiklikler giderilir. Giderme sonrası aynı yetkili kişi tarafından yeniden kontrol yapılır ve yeni rapor düzenlenir. İlk raporun dosyadan çıkarılması değil, düzeltme kaydıyla birlikte saklanması beklenir.
ISO 45001 açısından bu akış, madde 8.1 operasyonel planlama ve kontrol ile 10.2 uygunsuzluk ve düzeltici faaliyet maddelerine bağlanır. Kontrol raporu tek başına yeterli değildir; eksikliğin kapatıldığına dair kanıt aranır.
Raporlar, ekipman kullanımda olduğu sürece ve bir sonraki kontrole kadar erişilebilir biçimde saklanır. Uygulamada tavsiye edilen, ekipman ömrü boyunca tüm rapor geçmişinin tutulmasıdır; çünkü bir iş kazası incelemesinde geçmiş raporlar delil niteliği taşır.
Hayır. Bakım, ekipmanın çalışır durumda kalması için yapılan planlı faaliyettir ve genellikle işletme içi veya servis tarafından yürütülür. Periyodik kontrol ise ekipmanın güvenli kullanım koşullarını sağladığının bağımsız ve yetkili bir kişi tarafından teyididir. Bakım kaydı, periyodik kontrol raporunun yerine geçmez.
Durumunuzu birkaç dakikada konuşalım; size özel süre ve yol haritası çıkaralım.
Evet. Motorlu/akülü kaldırma ekipmanları kapsamdadır. Manuel (el ile pompalanan) transpaletler ise genellikle kapsam dışı değerlendirilir; yine de üretici kılavuzu esas alınır.
Hayır. Belirleyici olan firma tipi değil, kontrolü yapan kişinin ilgili mühendislik/teknik yetkisi ve kayıt numarasıdır.
Kurulumdan sonra ve ilk kullanımdan önce yapılır. CE belgeli yeni ekipmanlarda dahi montaj sonrası doğrulama beklenir.
Evet, ıslak imzalı aslı taranmak ve erişilebilir olmak kaydıyla dijital arşiv kabul edilir. Denetimde hızlı erişim, dosyanın kendisinden daha çok not alır.
Maliyet, ekipman sayısı, türü ve lokasyon dağılımına göre birim üzerinden belirlenir. Sizin için en ideal çözüm, danışmanlarımızla doğrudan görüşmenizdir.