Anasayfa›Hizmetler›Kalite Yönetimi›ISO 9001 Müşteri Mülkiyeti (Madde 8.5.3): Fason Üretimde Kritik Nokta
Müşteriye ait malzeme hasar görürse ne yapılmalı?
Hasar, kayıp veya kullanıma uygunsuz hale gelme durumunda müşteri gecikmeden ve yazılı olarak bilgilendirilir; olay kaydı tutulur. Sözlü bildirim yeterli değildir. Kayıt; malzemenin tanımı, olayın tarihi, nedeni, alınan aksiyon ve müşteri onayını içermelidir. ISO 9001 Madde 8.5.3’ün denetimde aranan ana kanıtı budur.
Fason üretim yapan bir işletmede denetimin en sessiz uygunsuzluğu genelde burada çıkar. Müşterinin kalıbı depoda durur, müşterinin ürettirdiği ambalaj rafta bekler, müşterinin teknik çizimi ortak klasördedir — ama bunların hiçbiri “müşteri mülkiyeti” başlığı altında kayıtlı değildir. Sahiplik değişince sorumluluk da değişir; sistem bunu görmüyorsa risk taşınmıyor demektir.
Madde 8.5.3, müşteriye veya dış tedarikçiye ait olup kuruluşun kontrolünde bulunan her şeyi kapsar. Bu yalnızca fiziksel malzeme değildir: ham madde, ambalaj, kalıp, aparat, ölçüm cihazı, yazılım, fikri mülkiyet ve kişisel veri de kapsam içindedir. Kuruluş bunları tanımlamak, doğrulamak, korumak ve güvenceye almakla yükümlüdür.
Evet, üçü de girer ve pratikte en çok atlanan kalemler bunlardır. Müşteriye ait kalıbın bakım kaydı, aparatın kalibrasyon durumu ve müşteri teknik dosyasının erişim yetkisi bu madde kapsamında yönetilir. Müşteri verisi söz konusu olduğunda KVKK yükümlülükleri de aynı kaydın üzerine biner.
Müşteri malzemesi tesise girdiği anda doğrulanmalıdır; sonradan çıkan eksik veya hasar, kanıt yoksa kuruluşun üzerinde kalır. Giriş kaydı miktar, görsel uygunluk, varsa parti/seri numarası ve teslim alan kişiyi içerir. Bu kayıt, normal ham madde girişinden ayrı bir tanımla işaretlenmelidir.
Olay tespit edilir edilmez müşteriye rapor edilir ve kayıt açılır. Standart “uygun olmayan bulunması” halinde de bildirimi ister — yani hasar sizden kaynaklanmasa bile, malzeme geldiğinde kusurluysa haber vermek zorundasınız. Bildirimin yapıldığını gösteren e-posta veya form, denetimde istenen kanıttır.
Karar kuralı: müşteri malzemesinin durumu değiştiyse, değişikliği müşteriden önce siz yazılı hale getirin. Müşterinin haber verdiği her olay, sizin kontrol eksiğiniz olarak okunur.
Denetçi önce böyle bir kalem olup olmadığını sorar; “bizde yok” cevabı verilen işletmelerde depoya inip müşteri kalıbını bulmak birkaç dakika sürer. Ardından tanımlama yöntemine, ayrı stok kaydına ve son bir yılda yaşanmış bir bildirim örneğine bakar. Hiç olay yaşanmamışsa, olay çıktığında ne yapılacağının tanımlı olması yeterlidir.
Durumunuzu birkaç dakikada konuşalım; size özel süre ve yol haritası çıkaralım.
Hayır, ISO 9001 dokümante prosedür şartı getirmez. Ancak tanımlama, koruma ve bildirim yönteminin bir yerde yazılı olması gerekir; çoğu işletme bunu depo veya satın alma prosedürünün içine bir bölüm olarak ekler.
Uygulanabilir değilse gerekçesi yazılır, ancak dikkatli olun: müşteriye ait teknik çizim, marka veya kişisel veri kullanıyorsanız madde uygulanabilir hale gelir. Tamamen kapsam dışı bırakılabilen işletme sayısı sanıldığından azdır.
Standart süre belirtmez; süre sözleşmeyle tanımlanır. Uzun süre hareket görmeyen müşteri malzemeleri için periyodik durum bildirimi yapmak, hem risk azaltır hem de depo alanını yönetilebilir kılar.
Değildir ama iç içedir. İzlenebilirlik (8.5.2) ürünün nereden gelip nereye gittiğini, müşteri mülkiyeti ise o malzemenin kime ait olduğunu ve nasıl korunduğunu gösterir. İkisini aynı kaytta birleştirmek mümkündür.
Süre ve birim maliyet; çalışan sayısı, saha adedi ve mevcut sistem olgunluğuna göre değişir. Sizin için en ideal çözüm, danışmanlarımızla doğrudan görüşmenizdir.