ISO 22000 gıda güvenliği sistemi nasıl kurulur?
ISO 22000 sistemi; ön gereksinim programları (PRP), HACCP prensiplerine dayalı tehlike analizi ve bunları kapsayan bir gıda güvenliği yönetim sistemi (politika, hedefler, sorumluluklar, izlenebilirlik, geri çağırma) kurularak hayata geçirilir. Sistemi en az birkaç ay işlettikten sonra akredite bir kuruluşun iki aşamalı denetimiyle belgelendirilir.
“HACCP’imiz vardı, ISO 22000 için baştan mı başlayacağız?” Gıda firmalarında sık karşılaştığımız bir tereddüt. İyi haber: ISO 22000, HACCP’i çöpe atmaz; onu bir yönetim sistemiyle çevreler. Aşağıda mevcut yapınızı boşa çıkarmadan ISO 22000’i nasıl kuracağınızı, denetçinin neye baktığını anlatıyoruz.
HACCP yalnızca gıda güvenliği tehlikelerini kontrol eden bir yöntemdir; ISO 22000 ise HACCP’i içine alan, üst yönetim sorumluluğu, ön gereksinim programları, izlenebilirlik, iletişim ve sürekli iyileştirme şartlarını ekleyen bir yönetim sistemi standardıdır. Kuruluma başlamadan önce sistemin bütününü görmek için gıda güvenliği yönetim sistemi (GGYS) nedir yazımıza göz atabilirsiniz.
Yani HACCP “tehlikeyi nasıl kontrol ederim” sorusunu, ISO 22000 ise “bu kontrolü bir sistem olarak nasıl sürdürür, yönetir ve kanıtlarım” sorusunu yanıtlar. Mevcut HACCP çalışmanız, ISO 22000’in çekirdeği olur.
Kurulum beş ana adımdan oluşur: boşluk analizi, ön gereksinim programlarının düzenlenmesi, tehlike analizi ve kontrol planı, yönetim sistemi dokümantasyonu (politika, izlenebilirlik, geri çağırma), ardından iç denetim ve yönetim gözden geçirmesi.
Mevcut bir HACCP altyapısı olan orta ölçekli bir gıda işletmesinde kurulum ve belgelendirmeye hazırlık çoğu zaman 2-4 ay sürer; sıfırdan başlayan işletmelerde bu süre daha uzayabilir, çünkü sistemin işlediğini gösteren kayıtların birikmesi gerekir.
Süreyi belirleyen en kritik etken, dokümanın yazılması değil, sistemin fiilen işletilip kayıt üretmesidir. “Bir haftada ISO 22000” vaadi gerçekçi değildir.
En önemli nokta, sistemin işletmenize özel kurulması ve akredite (TÜRKAK veya eşdeğer) bir kuruluştan belgelendirilmesidir; akreditasyonsuz belge ihracatta ve zincir market denetiminde geçersiz çıkabilir.
Mevcut HACCP çalışmanızı ISO 22000 yönetim sistemine dönüştürüyor, izlenebilirlikten geri çağırma tatbikatına kadar sistemi kuruyor, ekibinizi eğitiyor ve akredite belgelendirme denetiminde yanınızda oluyoruz.
Durumunuzu birkaç dakikada konuşalım; size özel süre ve yol haritası çıkaralım.
Hayır. Mevcut HACCP çalışmanız ISO 22000’in temelini oluşturur; üzerine yönetim sistemi şartları (izlenebilirlik, geri çağırma, üst yönetim sorumluluğu vb.) eklenir.
FSSC 22000, ISO 22000’e ek sektör ön gereksinimleri ve ilave şartlar getiren, GFSI tarafından tanınan bir programdır. Büyük perakende ve ihracat alıcıları çoğu zaman FSSC 22000 ister.
Belge 3 yıl geçerlidir ve her yıl gözetim denetimiyle sürdürülür; üçüncü yıl yeniden belgelendirme yapılır.
Sistem ölçeğe göre uyarlanır. Küçük üreticide daha yalın bir yapıyla kurulur; şartlar aynı kalır ama uygulama sadeleşir.
Genellikle en az birkaç ay; denetçi sistemin gerçekten çalıştığını gösteren izleme ve doğrulama kayıtlarını görmek ister.