Gıda üretim izni nasıl alınır?
Gıda üreten, satan veya depolayan her işletmenin faaliyete başlamadan önce işletme kayıt ya da işletme onay belgesi alması yasal zorunluluktur. Hayvansal ürün işleyen işletmeler genellikle onay belgesine, diğer gıda işletmeleri ise kayıt belgesine tabidir. Başvuru, işletmenin bağlı olduğu il/ilçe Tarım ve Orman Müdürlüğü üzerinden yapılır.
“İş yerini açtık, üretime başlayabilir miyiz?” Gıda girişimcilerinin en kritik hatası, bu izni sonraya bırakmaktır. Kayıt ya da onay belgesi olmadan gıda üretimi yasal değildir ve denetimde ağır yaptırımı vardır. Aşağıda hangi işletmenin hangi belgeye tabi olduğunu ve başvuruda en sık geri dönen eksikleri açıklıyoruz.
Belirleyici kriter, işlenen ürünün türüdür: hayvansal gıda üreten/işleyen işletmeler (et, süt, su ürünleri, yumurta ürünleri vb.) genellikle onay belgesine; bitkisel gıda, toplu tüketim, satış ve depolama yapan işletmeler ise kayıt belgesine tabidir.
Onay süreci, ön onay ve saha denetimini içerdiği için kayıttan daha kapsamlıdır. Yanlış kategoride başvurmak, sürecin baştan reddedilmesine yol açar; bu yüzden ilk adım doğru sınıflandırmadır.
Başvuru dosyasında en sık atlanan kalem, çalıştırılması zorunlu personeldir. Hangi işletmenin bu personeli bulundurmak zorunda olduğunu ve kabul edilen meslekleri istihdamı zorunlu personel kimler olabilir yazımızda tek tek listeledik.
Süreç; işletmenin doğru sınıflandırılması, gerekli belgelerin (işyeri bilgileri, yerleşim/iş akış planı, sorumlu yönetici sözleşmesi vb.) hazırlanması ve il/ilçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne başvuru ile yürür; onaya tabi işletmelerde ayrıca saha denetimi yapılır.
Hayır; işletme kayıt/onay belgesi faaliyet için yasal bir izindir, HACCP veya ISO 22000 ise gıda güvenliği yönetim sistemi belgeleridir. İzin “üretebilirsin” der; gıda güvenliği belgesi “güvenli ürettiğini kanıtlarsın” der.
Çoğu işletme ikisini karıştırır. İhale, ihracat ve zincir market tedariki için genellikle her ikisine birden ihtiyaç duyulur: yasal izin + akredite gıda güvenliği belgesi.
Kayıt veya onay belgesi olmadan gıda üretmek yasal değildir; denetimde idari para cezası, faaliyetin durdurulması ve ürünlere el konulması gibi yaptırımlarla karşılaşılır.
Bu yüzden üretim iznini, yatırımın en başında, mekân kararıyla birlikte planlamak gerekir. Sonradan düzeltmek hem maliyetli hem zaman kayırıdır.
İşletmenizi doğru sınıflandırıp kayıt/onay başvuru dosyanızı eksiksiz hazırlıyor, saha denetimine hazırlıyor ve gerekiyorsa HACCP/ISO 22000 gıda güvenliği belgenizi de aynı süreçte planlıyoruz — tek elden, hızlı ve sorunsuz.
Takviye edici gıda üretecekseniz işletme kaydı tek başına yetmez; piyasaya sunulacak her ürün için ayrıca Bakanlık onayı alınır. Dosya hazırlığını ve sık red nedenlerini takviye edici gıda onayı yazımızda anlattık.
Durumunuzu birkaç dakikada konuşalım; size özel süre ve yol haritası çıkaralım.
Evet. Gıda üreten, işleyen, satan veya depolayan her işletmenin faaliyetten önce işletme kayıt ya da onay belgesi alması yasal zorunluluktur.
Hayvansal ürün işleyen işletmeler genellikle saha denetimi içeren onay belgesine; diğer gıda işletmeleri ise kayıt belgesine tabidir.
İşletmenin bulunduğu yerin İl veya İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne yapılır.
İzin yasal bir gerekliliktir; HACCP/ISO 22000 ise gıda güvenliğini kanıtlayan belgelerdir. İhale, ihracat ve market tedariki için çoğu zaman her ikisi de gerekir.
Birçok gıda işletmesi türünde, ilgili meslek grubundan bir sorumlu yönetici istihdamı veya sözleşmesi zorunludur; eksikliği başvuruyu geciktirir.