Anasayfa›Hizmetler›Gıda Güvenliği›ISO 22000 Madde 6.3: Değişikliklerin Planlanması Denetimde Nasıl Kanıtlanır?
Gıda güvenliği sisteminde değişiklik yaparken ne yapılmalı?
Yeni ekipman, yeni hammadde, yeni tedarikçi veya yerleşim değişikliği devreye alınmadan önce tehlike analizi gözden geçirilir, etkilenen dokümanlar güncellenir, kaynak ve sorumluluk atanır. ISO 22000 Madde 6.3 bu sıralamayı zorunlu kılar: önce planla, sonra uygula. Değişiklik sonrası doğrulama kaydı olmadan süreç kapanmış sayılmaz.
Çoğu gıda güvenliği sistemi kurulurken değil, değişirken bozulur. Yeni bir dolum makinesi gelir, akış şeması eski hâliyle kalır; tedarikçi değişir, alerjen matrisi güncellenmez. Madde 6.3 tam olarak bu boşluğu kapatmak için vardır ve denetimde en kolay kanıtlanan ya da en kolay çuvallanan maddelerden biridir.
Kapsam, gıda güvenliği yönetim sisteminin performansını etkileyebilecek her planlı değişikliktir. Ürün formülasyonu, proses parametresi, ekipman, bina yerleşimi, tedarikçi, personel yapısı ve mevzuat kaynaklı zorunluluklar bu kapsamdadır. Acil ve plansız olaylar ise Madde 8.4 acil durum hazırlığı altında değerlendirilir.
Ayrım burada kritik: “planlı” kelimesi maddenin belkemiğidir. Elektrik kesintisi bir acil durumdur; jeneratör hattını kalıcı olarak devreye almak bir değişikliktir. İkincisi 6.3 kapsamında planlanmalı, riski değerlendirilmeli ve dokümante edilmelidir.
Standart tek bir format dayatmaz, ancak dört soruya cevap arar: Değişikliğin amacı ve olası sonuçları nedir? Sistemin bütünlüğü nasıl korunacak? Hangi kaynaklar gerekli ve mevcut mu? Sorumluluk ve yetki kimde? Bu dört başlık tek sayfalık bir formda toplandığında denetimde fazlasıyla yeterli olur.
Denetçi çoğunlukla sahadaki bir yeniliği fark eder ve tersine yürür: “Bu makine ne zaman geldi?” sorusuyla başlar, ilgili değişiklik kaydını, revize edilmiş akış şemasını ve personel eğitim kaydını ister. Bu üç belgenin tarihleri makinenin devreye alma tarihinden sonraysa bulgu kaçınılmazdır.
En değerli kanıt, tarih sıralamasıdır. Değişiklik formunun tarihi uygulamadan önce, doğrulama kaydının tarihi uygulamadan sonra olmalıdır. Geriye dönük doldurulmuş formlar bu sıralamayı asla tutturamaz ve deneyimli bir denetçinin ilk baktığı şey budur.
Ayrı bir prosedür yazmak şart değildir. Mevcut yönetimin gözden geçirmesi (YGG) gündemine kalıcı bir “değişiklikler” başlığı eklemek ve tek sayfalık bir değişiklik bildirim formu kullanmak çoğu KOBİ için yeterlidir. Önemli olan formun varlığı değil, uygulamadan önce doldurulmuş olmasıdır.
Pratik bir kural: satın alma talebi ile değişiklik formunu birbirine bağlayın. Yeni ekipman veya yeni tedarikçi için satın alma onayı, gıda güvenliği ekibinin imzası olmadan ilerlemesin. Böylece süreç kâğıt üzerinde değil, akışın içinde çalışır. Belgelendirme kapsamınıza ve üretim yapınıza göre bu kurgunun ağırlığı değişir; sizin için en ideal çözüm, danışmanlarımızla doğrudan görüşmenizdir.
Durumunuzu birkaç dakikada konuşalım; size özel süre ve yol haritası çıkaralım.
6.3 sistem düzeyindeki planlı değişiklikleri kapsar. Tehlike kontrol planındaki güncellemeler ise 8.5.4 ve ilgili alt maddeler altında yürütülür. Pratikte 6.3 kararı verir, 8. madde uygulamayı dokümante eder.
Hayır. Eşik kriterini kendiniz belirlersiniz: gıda güvenliğini etkileme ihtimali olan değişiklikler forma girer, olmayanlar girmez. Ancak bu eşiği yazılı tanımlamanız ve tutarlı uygulamanız beklenir.
Gıda güvenliği ekibi üyesi, HACCP lideri veya CCP izlemesinden sorumlu kişi değişiyorsa evet. Yetkinlik doğrulaması ve devir kaydı istenir. Rutin işe alımlar için ise eğitim kayıtları yeterlidir.
Değişiklik bir kontrol önleminin etkinliğini etkiliyorsa evet. Örneğin pişirme süresi veya sıcaklığı değişiyorsa yeniden validasyon zorunludur. Sadece markası değişen bir temizlik kimyasalı için doğrulama yeterli olabilir.
FSSC şema şartları, özellikle tesis ve proses değişikliklerinde belgelendirme kuruluşuna bildirim yükümlülüğü getirebilir. Kapsamı etkileyen değişikliklerde kuruluşunuzla önceden temasa geçmek gecikmeleri önler.