Kurumsal karbon ayak izi nasıl hesaplanır?
Kurumsal karbon ayak izi; kuruluş sınırı belirlenerek, doğrudan yakıt kullanımı (Kapsam 1), satın alınan elektrik ve ısı (Kapsam 2) ve değer zinciri emisyonları (Kapsam 3) için faaliyet verisi toplanarak hesaplanır. Her veri, uygun emisyon faktörüyle çarpılır ve ton CO2 eşdeğeri olarak raporlanır.
Karbon ayak izi hesabı, çoğu kuruluşun sandığı gibi bir hesaplama problemi değil, bir veri toplama problemidir. Formül tektir ve değişmez; asıl zorluk, faturaların, sayaçların ve nakliye kayıtlarının aynı dönemi ve aynı sınırı temsil ettiğini kanıtlayabilmektir. Doğrulayıcı da tam olarak buraya bakar.
Önce kuruluş sınırı seçilir: kontrol yaklaşımı (operasyonel veya finansal) ya da hisse payı yaklaşımı. Ardından bu sınır içindeki tesisler tek tek listelenir. Kapsam 1 doğrudan yanma ve kaçak emisyonları, Kapsam 2 satın alınan enerjiyi, Kapsam 3 ise dolaylı değer zinciri emisyonlarını kapsar.
Her emisyon kaynağı için faaliyet verisi gerekir: litre yakıt, kilovatsaat elektrik, kilogram soğutucu gaz, ton-kilometre taşıma. Veriler fatura, sayaç okuması veya bakım kaydı gibi izlenebilir kaynaklardan alınır. Tahmin kullanıldığında yöntem ve gerekçe envanter raporunda açıkça belirtilir.
Emisyon faktörü seçimi de en az veri kadar önemlidir. Ulusal şebeke faktörü, faktörün yılı ve kaynağı raporda gösterilmelidir. Farklı yıllara ait faktörlerin aynı envanterde karışması, doğrulama aşamasında en sık düzeltme istenen konudur.
ISO 14001 bir yönetim sistemi standardıdır; çevresel performansı planlama, uygulama ve iyileştirme çerçevesi kurar. ISO 14064-1 ise sera gazı envanterinin nasıl tasarlanacağını, hesaplanacağını ve raporlanacağını tanımlayan bir hesaplama ve raporlama standardıdır. İkisi birbirinin alternatifi değil, tamamlayıcısıdır.
Pratikte ISO 14001 kurmuş bir kuruluş, envanteri çevresel amaç ve hedeflerine veri sağlayan bir ölçüm aracı olarak kullanır. Envanteri olmayan bir azaltım hedefi, ölçülemediği için denetimde savunulamaz.
Doğrulama, envanterin bağımsız bir kuruluş tarafından ISO 14064-3’e göre incelenmesidir. Müşteri talebi, ihale şartı, tedarik zinciri raporlaması veya yasal yükümlülük söz konusu olduğunda gerekir. Doğrulama öncesi veri izlenebilirliğinin ve hesap tablolarının denetime hazır olması beklenir.
Doğrulama maliyeti kapsam sayısına, tesis adedine ve veri kalitesine göre değiştiği için tek bir birim üzerinden konuşulur. Sizin için en ideal çözüm, danışmanlarımızla doğrudan görüşmenizdir.
Durumunuzu birkaç dakikada konuşalım; size özel süre ve yol haritası çıkaralım.
ISO 14064-1’in güncel sürümünde önemli dolaylı emisyonların değerlendirilmesi ve raporlanması beklenir. Hangi kategorilerin dâhil edildiği ve neden hariç tutulduğu gerekçesiyle açıklanmalıdır.
Genellikle bir takvim yılı veya mali yıl esas alınır. Seçilen dönem yıllar arasında tutarlı kalmalıdır; dönem değiştirilecekse geçmiş veriler karşılaştırılabilir hale getirilir.
Hayır. Ayak izi hesabı mevcut durumu ölçer. Nötrlük iddiası ise azaltım ve dengeleme adımlarını içerir ve ayrı bir çerçeveye göre beyan edilir. Ölçüm yapılmadan nötrlük iddia edilemez.
Büyük müşterilerin tedarik zinciri raporlaması nedeniyle veri talep etmesi giderek yaygınlaşıyor. Kapsam 1 ve 2 ile başlayan sade bir envanter, ihale ve müşteri sorgularında somut avantaj sağlıyor.
Şart değil. Kaynak listesi, faaliyet verisi ve faktörleri izlenebilir biçimde tutan bir hesap tablosu birçok kuruluş için yeterlidir. Yazılım, tesis sayısı ve veri hacmi arttığında anlamlı hale gelir.