Anasayfa›Hizmetler›Çevre ve İş Güvenliği›ISO 45001 Yüksekte Çalışma Güvenliği: Düşme Koruma Sistemi Nasıl Kurulur?
Yüksekte çalışmada hangi güvenlik önlemleri zorunlu?
Yüksekte çalışmada önce toplu koruma (korkuluk, platform, güvenlik ağı) uygulanır; ancak bunlar mümkün değilse kişisel düşme durdurma sistemi kullanılır. Sistem; sertifikalı ankraj noktası, paraşüt tipi emniyet kemeri ve amortisörlü bağlantı elemanından oluşur. Çalışma izni, eğitim ve yazılı kurtarma planı zorunludur.
Yüksekte çalışma denetimlerinde tartışma neredeyse hiç kemerin kendisinde çıkmaz. Kemer vardır, sertifikası da vardır; sorun kemerin nereye bağlandığında ve düşme anında ne olacağının hesaplanmamış olmasındadır. ISO 45001 bakış açısıyla bu, kontrol hiyerarşisinin en alt basamağına atlamış olmanın bedelidir.
Düşme durdurma sisteminin taşıyıcı unsuru ankrajdır. Kişisel düşme durdurma için ankraj noktasının, kullanıcı başına asgari 10 kN (yaklaşık 1000 kg) dinamik yükü karşılaması ve statik hesabının yapılmış olması beklenir. Korkuluk borusuna, kablo tavasına veya havalandırma kanalına bağlanan kemer koruma sağlamaz.
Sahada en tehlikeli alışkanlık, ankrajın çalışanın hizasında ya da altında olmasıdır. Ankraj ne kadar yükseğe alınırsa serbest düşme mesafesi ve sarkaç etkisi o kadar azalır. Yatay hareket gerekiyorsa geçici tekil ankraj yerine yaşam hattı planlanmalıdır.
Bel kemeri (pozisyonlama kemeri) yalnızca çalışanı konumda tutar; düşme durdurmada kullanılamaz, düşme anında omurga ve iç organ yaralanmasına yol açar. Düşme durdurmada tam vücut paraşüt tipi kemer kullanılır ve bağlantı sırt (D halkası) veya sternal noktadan yapılır. Yan halkalar yalnızca pozisyonlama içindir.
Rutin olmayan, kısa süreli veya alt işveren tarafından yapılan her yüksekte çalışma yazılı izne bağlanmalıdır. İzin belgesi; işin yeri ve süresi, seçilen düşme koruma yöntemi, ankraj noktası, hava koşulu sınırı, altta çalışma yasağı ve kurtarma sorumlusunu içerir. İzni veren ile işi yapan aynı kişi olamaz.
Düşmesi durdurulan çalışan askıda kalır ve kemer kayışları bacaklardaki kan dönüşünü engeller. Askıda kalma travması nedeniyle bilinç kaybı dakikalar içinde gelişebilir. Bu yüzden kurtarma planı “112’yi ararız” olamaz; sahada, ekipmanla ve tatbikatı yapılmış şekilde tanımlı olmalıdır.
Denetimde sorulan üç soru şudur: kurtarma ekipmanı nerede, kim yetkilendirilmiş, en son ne zaman tatbikat yapıldı. Üçüne de kayıtla cevap veremiyorsanız, sistem kâğıt üzerindedir.
Kemer, lanyard ve bağlantı elemanları her kullanım öncesinde kullanıcı tarafından gözle kontrol edilir; ayrıca yetkin kişi tarafından periyodik (genellikle yılda en az bir kez) ayrıntılı muayene yapılır ve kayda alınır. Düşme yükü almış her ekipman, görünürde hasar olmasa dahi hizmet dışı bırakılır.
Durumunuzu birkaç dakikada konuşalım; size özel süre ve yol haritası çıkaralım.
Mevzuatta seviye farkı bulunan ve düşme riski taşıyan her çalışma yüksekte çalışma sayılır. Uygulamada 2 metre ve üzeri eşik olarak alınır, ancak altındaki seviye farkları da risk değerlendirmesine dâhil edilmelidir.
Çok tehlikeli sınıftaki işlerde temel İSG eğitimleri yılda bir yenilenir; yüksekte çalışma özelinde kurum içi tazeleme ve uygulamalı tatbikat periyodu risk değerlendirmesine göre belirlenir.
Asıl işveren, yüklenici ekipmanının uygunluğunu iş başlamadan doğrular. ISO 45001 madde 8.1.4 kapsamında yüklenici kontrolü asıl işverenin sorumluluğundadır.
Çalışan yatay olarak hareket edecekse yaşam hattı gerekir; sabit noktada duracaksa tekil ankraj yeterli olabilir. Sarkaç düşme riski varsa yaşam hattı tercih edilir.
Maliyet; yapı tipi, hat uzunluğu ve statik hesap gereksinimine göre birim bazında değişir. Sizin için en ideal çözüm, danışmanlarımızla doğrudan görüşmenizdir.