Anasayfa›Hizmetler›Kalite Yönetimi›ISO 9001 Yetkinlik ve Eğitim Yönetimi (Madde 7.2): Yetkinliği Nasıl Kanıtlarsınız?
ISO 9001 personel yetkinliği nasıl kanıtlanır?
ISO 9001 Madde 7.2, kalite performansını etkileyen işleri yapan personelin gerekli yetkinliğe sahip olmasını, bu yetkinliğin kanıtlanmasını ve eksikse kapatılmasını ister. Eğitim sertifikası tek başına yetkinlik değildir; yetkinlik, kişinin işi doğru yapabildiğinin gösterilmesidir.
Bir operatör “kaynak eğitimi aldı” diye dosyada sertifika durabilir; ama ürettiği parçalar sürekli hurdaya çıkıyorsa, o kişi eğitimli olabilir ama yetkin değildir. Madde 7.2 tam olarak bu ayrımı zorlar: kağıt değil, kanıtlanmış yeterlilik.
Hayır. Eğitim bir girdidir, yetkinlik ise çıktıdır. Eğitim bilgi ve beceri kazandırır; yetkinlik bu beceriyle işin standarda uygun yapılabildiğinin kanıtıdır. Bir çalışan deneyim, ustalık veya belgeyle de yetkin olabilir. Madde 7.2 yetkinliği ister, eğitimi ise onu sağlamanın bir yolu olarak görür.
Yetkinlik; diploma, sertifika, eğitim kaydı, ustalık belgesi, iş başı değerlendirme, yetkinlik matrisi ve performans gözlemiyle kanıtlanır. Kritik işlerde en güçlü kanıt, yetkili bir gözlemcinin kişiyi işbaşında değerlendirip onayladığı kayıttır. Sadece katılım imzası, öğrenmenin gerçekleştiğini göstermez.
Açık tespit edilince kuruluş bunu kapatacak aksiyonu almalı: eğitim, mentorluk, görev değişikliği veya yeniden atama. Standart, alınan aksiyonun etkinliğinin de değerlendirilmesini ister. Yani eğitim verdikten sonra “kişi artık yapabiliyor mu?” sorusunun cevabı kayıtlı olmalıdır.
Denetçi genelde kritik bir görevi seçer, o işi yapan kişiyi sorar ve yetkinlik kanıtını ister. Sonra tersine gider: bu kişi eğitimliyse, eğitim etkinliği ölçüldü mü? Yeni işe alınan biri kritik işe atandıysa, yetkinliği doğrulanmadan mı başladı? Boşluklar çoğunlukla burada ortaya çıkar.
Mini karar kuralı: Kritik bir işi kimin yaptığını ve neden yetkin sayıldığını tek bir kayıtla gösteremiyorsanız, o görev denetimde açık üretmeye adaydır.
Durumunuzu birkaç dakikada konuşalım; size özel süre ve yol haritası çıkaralım.
Standart, isimle “matris” istemez ama yetkinliğin belirlenip kanıtlanmasını ister. Matris bunu göstermenin en pratik ve denetçi dostu yoludur; çoğu kuruluş bu nedenle kullanır.
Sınav, işbaşı gözlem, hata veya hurda oranındaki değişim ya da süpervizör değerlendirmesiyle. Önemli olan, eğitimin davranışa ve iş çıktısına yansıyıp yansımadığını görebilmektir.
Evet, deneyim geçerli bir yetkinlik kaynağıdır. Ancak deneyimin de kanıtlanması gerekir; iş kayıtları, performans verileri veya gözlemci onayı bunu belgeler.
İkisi de geçerlidir. Denetçi kaynağa değil sonuca bakar: kişi işi standarda uygun yapabiliyor mu. İç eğitim doğru kurgulandığında en az dışı kadar etkilidir.
İşin kalitesini etkiliyorsa evet. Yeni personelin kritik göreve başlamadan aldığı oryantasyon ve yetkinlik doğrulaması, bu maddenin doğal parçasıdır.