Anasayfa›Hizmetler›Gıda Güvenliği›ISO 22000 İç Denetim Nasıl Yapılır? Program, Kanıt ve Bulgu Yazımı (Madde 9.2)
Gıda işletmesinde iç denetim nasıl yapılır?
İç denetim, gıda güvenliği sisteminin kendi ekibinizce planlı aralıklarla sınanmasıdır. Yılda en az bir kez tüm süreçler kapsanır; CCP ve alerjen gibi kritik alanlar daha sık denetlenir. Denetçi kendi işini denetlemez. Her bulgu doküman, saha gözlemi ve kayıt olmak üzere üç katmanlı kanıtla desteklenir.
İç denetim raporlarının büyük kısmı aynı cümleyle biter: “Uygun bulunmuştur.” Belgelendirme denetçisinin ilk baktığı şey de tam olarak budur — sıfır bulgulu bir iç denetim raporu, sistemin sağlıklı olduğunu değil, denetimin yapılmadığını gösterir. ISO 22000 madde 9.2, iç denetimi bir formalite değil, sistemin kendi kendini düzeltme mekanizması olarak tanımlar.
Program, takvim eşitliğine değil riske göre kurulur. Önceki denetim bulguları, müşteri şikayetleri, ürün geri çağırma geçmişi, personel değişimi ve sürecin gıda güvenliğine etkisi sıklığı belirler. Depo yılda bir denetlenebilirken, ısıl işlem hattı ve alerjen ayrıştırması altı ayda bir denetlenir.
Pratik kural: geçen yıl bir süreçte major uygunsuzluk çıktıysa, o sürecin denetim sıklığını bir kademe artırın ve bunu program üzerinde gerekçesiyle yazın. Denetçi programın kendisinden çok, programın gerekçesini sorar.
Tarafsızlık, bağımsız bir denetim departmanı kurmak demek değildir; kişinin kendi sorumluluğundaki süreci denetlememesi demektir. Onbeş kişilik bir işletmede çapraz denetim yeterlidir: üretim sorumlusu depoyu, depo sorumlusu üretimi denetler. Gerektiğinde dışarıdan eğitimli bir denetçi görevlendirilir.
Her soru için üç katmanlı kanıt toplanır: prosedür ne diyor, sahada ne yapılıyor, kayıt bunu doğruluyor mu. Üçü çakışmıyorsa bulgu vardır. Yalnızca kayıt incelemek masa başı denetimdir; yalnızca sahaya bakmak da izlenebilirliği kanıtlamaz.
Bir şart ihlal edilmişse uygunsuzluk, ihlal yok ama zayıflama eğilimi varsa gözlem yazılır. Bulgu cümlesi üç parçadan oluşur: hangi şart, hangi kanıt, hangi tarih. “Hijyen zayıf” bir bulgu değildir; “12.06 tarihli el yıkama kaydı iki vardiyada boş” bulgudur.
İç denetim çıktısı, yönetimin gözden geçirmesinin zorunlu girdilerinden biridir. Rapor YGG’ye bulgu sayısı olarak değil, tekrarlayan bulgu temaları olarak taşınır. Üç denetimdir aynı konuda bulgu çıkıyorsa sorun sahada değil, kaynak veya yetkinlik planındadır.
İç denetimi sertifikadan önceki son prova gibi kurgulayan işletmeler, belgelendirme denetçisinin önüne sürpriz çıkarmaz. Sizin için en ideal çözüm, danışmanlarımızla doğrudan görüşmenizdir.
Durumunuzu birkaç dakikada konuşalım; size özel süre ve yol haritası çıkaralım.
Standart sayı vermez; “planlanmış aralıklarla” der. Uygulamada tüm süreçlerin yılda en az bir kez kapsanması beklenir. Kritik süreçler ve geçmişte bulgu çıkan alanlar altı ayda bir denetlenir.
Akredite bir sertifika zorunlu değildir, ancak denetçinin yetkinliği kayıtla kanıtlanmalıdır. Eğitim katılım belgesi, gölge denetim kaydı ve denetçi yetkinlik matrisi bu kanıtı oluşturur.
Hayır. Sıfır bulgulu rapor, belgelendirme denetçisinin ilk şüphelendiği belgedir. Sağlıklı bir iç denetim, küçük de olsa iyileştirme alanları üretir.
Evet, tetkik iç denetimin eski Türkçe karşılığıdır. Standart metinlerinde “iç tetkik” ve “iç denetim” aynı faaliyeti tanımlar.
Kapama süresi bulgunun ağırlığına göre belirlenir ve prosedürde yazılı olmalıdır. Yaygın uygulama: major için 30 gün, minor için 60 gün. Kapanış, kök neden analizi ve etkinlik doğrulaması olmadan yapılamaz.