ISO 22000 denetimine nasıl hazırlanılır?
ISO 22000 denetimine hazırlık; dokümantasyonu güncel tutmak, son aylara ait gerçek kayıtları biriktirmek, iç denetim ve yönetim gözden geçirmesini tamamlamak ve önceki uygunsuzlukları kapatmakla yapılır. Denetçi yazılı sistemi değil, sistemin gerçekten yaşatıldığını gösteren kanıtları arar.
Yirmi yılı aşkın saha deneyiminde gördüğüm şu: Denetimden kalan işletmelerin çoğunun sistemi kötü değildir, sadece kanıtı eksiktir. “Yapıyoruz ama yazmamışız” cümlesi, denetimde “yapmıyorsunuz” demekle aynı anlama gelir. Hazırlık, işi yapmaktan çok, yaptığınızı gösterebilmektir.
Denetçi genelde önce sahaya çıkar ve genel hijyen izlenimini alır: zemin, yoğuşma, personel davranışı, depo düzeni, alerjen ayrımı. Bu ilk izlenim sonraki tüm incelemenin tonunu belirler. Ardından kayıtlara iner; söylenenle yazılanın ve sahadaki gerçeğin birbirini tutup tutmadığını karşılaştırır.
Bu yüzden hazırlık yalnızca klasörle değil, sahayı denetçi gözüyle gezerek yapılır.
CCP ve OPRP izleme kayıtları, doğrulama sonuçları, kalibrasyon belgeleri, eğitim kayıtları, tedarikçi değerlendirmeleri, iç denetim ve yönetim gözden geçirme tutanakları ile önceki uygunsuzlukların kapatma kanıtları öncelikli olmalıdır. Bu kayıtların son birkaç ayı tutarlı şekilde kapsaması beklenir.
Ekip; kimin hangi sorudan sorumlu olduğunu netleştirmeli, sahadaki herkes kendi CCP ve PRP’sini anlatabilmeli ve “bilmiyorum” yerine “kaydı şuradan gösteririm” diyebilmelidir. Personelin kendi işindeki gıda güvenliği sorumluluğunu anlatabilmesi, denetçide güçlü bir güven izlenimi yaratır.
Karar kuralı: Hattaki operatöre “bu adımda bir sorun olsa ne yaparsın?” diye sorun. Net, kayıtla desteklenen bir cevap alıyorsanız hazırsınız; tereddüt varsa eğitim ve tatbikat tekrarlanmalıdır.
Durumunuzu birkaç dakikada konuşalım; size özel süre ve yol haritası çıkaralım.
Sistem yaşatılıyorsa birkaç hafta yeterlidir; asıl hazırlık yıl boyunca kayıt tutmaktır. Son anda toparlanan sistemler denetimde belli olur.
Genelde olmaz. Minör uygunsuzluklar için düzeltici faaliyet süresi verilir; majör bulgular kapatıldığında belge sürer. Önemli olan kök nedeni gidermektir.
Girilmemeli. İç denetim ve yönetim gözden geçirmesi standardın zorunlu şartıdır; yoksa bu tek başına uygunsuzluktur.
Genelde iki aşamalıdır: doküman ve hazırlık incelemesi ile saha denetimi. İlk aşamada eksikler belirlenir, ikincide uygulama denetlenir.
Herkes kendi işindeki gıda güvenliği sorumluluğunu, ilgili CCP veya PRP’yi ve sapmada ne yapacağını bilmelidir. Uzmanlık değil, kendi görevinin güvenlik yönü beklenir.