Anasayfa›Hizmetler›Gıda Güvenliği›ISO/TS 22002-1 Nedir? FSSC 22000’de Ön Gereksinim Programları (PRP)
FSSC 22000 için fabrikada hangi ön şartlar sağlanmalı?
FSSC 22000, ISO 22000’e ek olarak ISO/TS 22002-1 şartlarını zorunlu tutar: bina ve yerleşim, tesis düzeni, altyapı (hava, su, enerji), atık yönetimi, ekipman uygunluğu, satın alma kontrolü, çapraz bulaşma önleme, temizlik-dezenfeksiyon, haşere kontrolü, personel hijyeni, yeniden işleme, geri çağırma, depolama, ürün bilgisi, gıda savunması ve alerjen yönetimi. On sekiz başlığın tamamı sahada kanıtlanır.
Bir tesiste HACCP planı kusursuz yazılmış olabilir; buna rağmen FSSC denetimi ilk yarım saatte zora girer. Çünkü denetçi önce dosyaya değil, ham madde kapısı ile paketleme hattı arasındaki mesafeye, tavandaki yoğuşmaya ve el yıkama lavabosunun konumuna bakar. ISO/TS 22002-1 tam olarak bu görünür katmanı düzenler.
ISO 22000 madde 8.2 “ön gereksinim programları oluşturulmalıdır” der ama içeriğini tarif etmez. ISO/TS 22002-1 bu boşluğu doldurur ve gıda üretimi için 18 zorunlu başlık tanımlar. FSSC 22000 şeması, ISO 22000 + ISO/TS 22002-1 + ek şartlar denklemiyle çalışır; teknik şartname burada tavsiye değil, denetlenebilir kuraldır.
Pratikte fark şudur: ISO 22000 tek başına belgelendirilirken PRP’lerin kapsamını kuruluş belirler. FSSC’de bu serbestlik yoktur. Bir başlığı “bize uygulanmıyor” diyerek dışarıda bırakmak istiyorsanız, gerekçeyi tehlike analizine dayandırıp yazılı hale getirmeniz gerekir.
Saha deneyimimizde bulguların büyük kısmı dört başlıkta toplanır: bina/yerleşim (madde 4-5), ekipman uygunluğu ve temizlenebilirlik (madde 8), çapraz bulaşmanın önlenmesi (madde 10) ve temizlik-dezenfeksiyon doğrulaması (madde 11). Personel hijyeni ise en çok yazılı kural ile gözlenen davranış arasındaki farktan bulgu alır.
Sözle değil, renkli bir yerleşim planıyla kanıtlanır. Tesis planı üzerine ham madde, personel, atık, ambalaj ve bitmiş ürün akışları farklı renklerle çizilir; kesişme noktaları işaretlenir ve her kesişme için zaman ayrımı ya da fiziksel bariyer gibi bir kontrol tanımlanır. Denetçinin ilk istediği belge çoğunlukla budur.
ISO/TS 22002-1 başlıkları kural olarak PRP’dir; genel hijyen düzeyini korur ve belirli bir tehlikeyi hedeflemez. Ancak tehlike analiziniz bir PRP’yi belirli bir önemli tehlikenin kontrolüne bağlıyorsa ve o kontrolün başarısızlığı ölçülebilir sonuç doğuruyorsa, o başlık oPRP’ye dönüşür ve izleme, sapma ve doğrulama şartlarına tabi olur.
Mini karar kuralı: Bu programı bir gün uygulamazsam ürün güvenliği doğrudan bozulur mu? Cevap “evet” ise oPRP, “genel hijyen düşer” ise PRP.
Doğrulama, PRP’nin uygulandığını değil işe yaradığını gösterir. Yıllık bir doğrulama takvimi kurun: swab/ATP sonuçları, haşere trend analizi, su analizleri, hijyen denetimi skorları ve alerjen kalıntı testleri. Sonuçları trend olarak izleyin; tek seferlik uygun sonuç doğrulama sayılmaz, eğilim sayılır.
Durumunuzu birkaç dakikada konuşalım; size özel süre ve yol haritası çıkaralım.
Hayır. Yalnız ISO 22000 belgelendirmesinde zorunlu değildir; PRP’lerin kapsamını kuruluş belirler. FSSC 22000 kapsamında gıda üretimi yapıyorsanız zorunludur.
22002-1 gıda üretimi, 22002-4 gıda ambalajı üretimi içindir. Yem, taşıma-depolama ve catering için de ayrı bölümler bulunur; şemanızın kapsamına uygun olanı seçmelisiniz.
Ancak faaliyetinizde karşılığı yoksa ve bunu tehlike analiziyle gerekçelendirdiyseniz. Gerekçe yazılı olmalı ve YGG’de gözden geçirilmelidir.
En az ürünün raf ömrü artı yasal saklama süresi kadar. Uygulamada iki yıl yaygındır; müşteri şartnameniz daha uzun süre isteyebilir.
Altyapı yatırımı gerektiren maddeler (yerleşim, drenaj, hava filtrasyonu) süreyi belirler. Sizin için en ideal çözüm, danışmanlarımızla doğrudan görüşmenizdir.